Pożary w Europie

 25 czerwca drony spowodowały pożary lasów w ukraińskiej strefie zamkniętej wokół Czarnobyla; we wtorek pożary wciąż trwały i spowodowały przeprowadzenie zakrojonej na szeroką skalę akcji gaśniczej w okolicy miejsca największej katastrofy jądrowej w historii. W Kijowie odnotowano wzrost pogorszenia jakości powietrza, ale nie odnotowano wzrostu promieniowania.

Jak poinformowała Państwowa Służba Ratownicza Ukrainy, do gaszenia pożarów wysłano ponad 200 strażaków i ratowników, wspieranych przez około 60 pojazdów. Ekipy ratownicze borykały się z trudnymi warunkami spowodowanymi wysokimi temperaturami, trudnym terenem oraz utrudnionym dostępem do niektórych obszarów objętych pożarem.

Ukraińska Państwowa Agencja ds. Zarządzania Strefą Wykluczenia poinformowała, że jeden pożar na terenie rezerwatu przyrody został ugaszony, natomiast trwają prace nad opanowaniem pozostałych ognisk pożaru.

„Z powodu szybko rozprzestrzeniającego się pożaru ratownicy musieli wytyczyć drogi dojazdowe i utworzyć mineralne pasy przeciwpożarowe, aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się ognia” – powiedziała Wiktorija Ruban, szefowa biura prasowego Państwowej Służby Ratowniczej w obwodzie kijowskim.

Władze zapewniły, że ekwiwalentna moc promieniowania gamma w strefie pożaru utrzymywała się w granicach poziomów referencyjnych dla strefy wykluczenia, a na pozostałym terytorium kraju mieściła się w zakresie normalnych wahań tła promieniowania.

30 czerwca Kijów oraz jego przedmieścia zostały gęsto spowite czarnym smogiem, a nad miastem unosił się wyraźnie odczuwalny zapach spalenizmy. Użytkownicy mediów społecznościowych udostępniają zdjęcia dymu ogarniającego stolicę. Podejrzewa się, że źródłem smogu są trwające pożary lasów w strefie zamkniętej w Czarnobylu.

Strefa zamknięta otacza elektrownię jądrową w Czarnobylu, gdzie w 1986 roku doszło do wybuchu w reaktorze nr 4, w wyniku którego materiały radioaktywne przedostały się na znaczne obszary Europy.

W trakcie pełnej inwazji Rosji na Ukrainę obiekt ten wielokrotnie był narażony na zagrożenia, w tym na atak rosyjskiego drona w lutym 2025 roku, który wywołał pożar na osłonie bezpieczeństwa, ale nie spowodował odnotowanego wzrostu poziomu promieniowania.

Ptaki cierpiące na pogodę

 Kiedy Europa smaży się w upale, wysokie temperatury i wilgotność dotykają nie tylko ludzi. Ptaki oraz inne dzikie zwierzęta również znajdują się w niebezpieczeństwie i nie mają chwili wytchnienia. Eksperci wyjaśnili, jak należy postąpić, kiedy zauważymy ptaka potrzebującego pomocy w upale, oraz jak reagować na inne dzikie zwierzęta.

Szczególnie ptaki odgrywają kluczową rolę w ekosystemach na całym świecie, zapewniając takie usługi jak zapylanie kwiatów, naturalne zwalczanie szkodników, roznoszenie nasion, a nawet pełnienie funkcji systemów wczesnego ostrzegania.

Co się dzieje z ptakami w przypadku upałów?

Ptaki są bardzo zróżnicowane i często dobrze przystosowane do radzenia sobie z długotrwałymi okresami upałów – powiedział David Bird, emerytowany profesor biologii dzikiej przyrody na Uniwersytecie McGill. Mają one również wyższą temperaturę ciała niż ssaki; u niektórych ptaków wynosi ona około 38 stopni Celsjusza, a nawet nieco więcej.

„Jednak ptaki, podobnie jak ludzie, mają maksymalny poziom ciepła, który są w stanie wytrzymać” – stwierdziła Aimee Van Tatenhove, doktorantka w Cornell Lab of Ornithology.

„Poziom ten różni się w zależności od gatunku i, jak można sobie wyobrazić, gatunki żyjące bliżej biegunów są często znacznie bardziej wrażliwe na upały od tych żyjących bliżej równika” – wyjaśnił Van Tatenhove. „Długotrwałe, intensywne upały, takie jak te, których obecnie doświadcza Europa, prawdopodobnie doprowadzają wiele gatunków do granicy ich maksymalnej tolerancji na upał, narażając je na choroby związane z wysokimi temperaturami lub śmierć” – dodal.

Eksperci twierdzą, że ptaki nie pocą się tak jak ludzie i niektóre inne ssaki, ale mają inne naturalne sposoby na radzenie sobie z wysokimi temperaturami.

Niektóre gatunki, w tym ptaki występujące w ogrodach, otwierają dzioby i dyszą, podobnie jak ma to miejsce w przypadku psów. Inne natomiast machają fałdem skórnym na szyi, aby się ochłodzić. Zachowanie to znane jest jako „machanie fałdem szyjnym”.

Ptaki często szukają też cienia oraz zanurzają się w wanienkach dla ptaków, fontannach i płytkich stawach, aby obniżyć temperaturę ciała.

Co należy zrobić, gdy zauważy się ptaki na zewnątrz w upale?

Trudno jest w pełni chronić ptaki, które również odczuwają skutki trwającej fali upałów, ale eksperci podali kilka wskazówek.

W perspektywie krótkoterminowej można przygotować płytkie zbiorniki z wodą — w miejscach bezpiecznych przed zagrożeniami, takimi jak drapieżniki — choć eksperci ostrzegają, że ważne jest utrzymywanie tych wanienek w czystości.

Ludzie mogą również napełniać karmniki, zapewniając ptakom łatwo dostępne źródło pożywienia, zwłaszcza tym, które w upale unikają poszukiwania kolejnego posiłku. Liczebność owadów również drastycznie spadła, częściowo z powodu zmian klimatycznych oraz zanieczyszczenia środowiska, co ma wpływ na jedno z głównych naturalnych źródeł pożywienia dla ptaków.

W dłuższej perspektywie osoby, które mają taką możliwość, mogą zapewnić zacienione miejsca na swoim podwórku, w tym wielopoziomową roślinność, taką jak niewielkie krzewy i wyższe drzewa – zauważył Bird.

Jeśli nie uda się zastosować metod pasywnych, najlepiej po prostu zostawić je w spokoju – radzi Jack Kottwitz, adiunkt na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Stanowego w Michigan. „Te ptaki wiedzą lepiej od nas, co jest dla nich wygodne”.

Ptaki często szukają chłodu, wybierając niższe miejsca do odpoczynku, a nawet wentylatory.

A co z innymi dzikimi zwierzętami, które można tu zobaczyć i spotkać?

Jeśli chodzi o inne dzikie zwierzęta, eksperci twierdzą, że próby interwencji polegające na podawaniu zwierzęciu obcego pokarmu lub wody albo próby zabrania go do domu również mogą nie być najlepszym rozwiązaniem.

W przypadku znalezienia chorego lub rannego zwierzęcia najlepiej skontaktować się z lokalnymi ośrodkami rehabilitacji dzikich zwierząt, ponieważ objawy skrajnego stresu cieplnego mogą być podobne do objawów chorób, które mogą przenosić dzikie zwierzęta. Eksperci najlepiej wiedzą, jak pomóc dzikim zwierzętom i zapewnić im niezbędną opiekę.

Pogoda na najbliższe dni w Polsce

 

 Pogoda podczas nachodzącym czasie ma ulec poprawie z powodu działania ośrodków barycznych wysokiego ciśnienia w rejonie Europy środkowej. Dlatego po dość burzowej i deszczowej nocy z powodu wzrostu chwiejności atmosferycznej przekraczającej ponad 1500-2500 J/kg, LI -5,-3, wilgotności względnej przekraczającej 60-80 % oraz przepływie powietrza przekraczającej 15-30 m/s oraz poprawiającej się warunki kinematyczne i termodynamiczne mogą sprzyjać w tworzeniu się burz. Podczas nich może napadać ponad 30-50 mm deszczu, wiatr w porywach przekraczać ponad 100-120 km/h oraz występować opady gradu o średnicy 4-6 centymetrów. Początkowo pojedyncze komórki mogą się łączyć w nieco bardziej zorganizowane układy konwekcyjne. Najbardziej aktywne zjawiska mogą być w dzielnicach południowych i środkowych naszego kraju. Po czym ma się zacząć przejaśniać w następnych dniach. Choć nie można wykluczyć opadów miejscami w następnym czasie to mimo wszystko ma nie brakować pogodnego nieba. Temperatura ma się obniżyć w stosunku do poprzednich dni w Polsce. Nie będziemy zatem doświadczać upałów takich jakich mieliśmy w ostatnim czasie. 

Na termometrach zobaczymy:

W czwartek rano: od +11 do +13 stopni na północy kraju, po za tym od +14 do +18 stopni do +19,+20 stopni na Roztoczu.. 

W czwartek południe: od +20 do +22 stopni  do +23,+25 stopni na zachodzie kraju (blisko granic z Niemcami może być blisko +27 stopni) a najchłodniej w Karpatach +17,+19 stopni. 

Wiatr ma być słaby i umiarkowany zmienny. 

Warunki biometeo i drogowe mają być zmienne.